Lezing 'Reizigers door de eeuwen heen'

Vaart ZZ 51, Nieuw-Amsterdam

Lezingen

Op woensdagavond 2 oktober is er in Bibliotheek Nieuw-Amsterdam een lezing getiteld: ‘Reizigers door de eeuwen heen’. Gerrie van der Veen vertelt hierin o.a. over de zogenaamde ‘Hollandgänger’, Duitse seizoenarbeiders die vanaf de 17e eeuw naar Nederland kwamen om te werken. Ook de geschiedenis over het ontstaan van de woonwagencentra in Nederland, waaronder die van het woonwagencentrum ‘De Ark’ in Emmen komt aan de orde.

Handelsreizigers

Vanaf de 17e eeuw kwamen vanuit Duitsland de zogenaamde Hollandgänger naar ons land om te werken. Hollandgänger konden (boeren) arbeiders zijn, maar ook handelsreizigers, de zogenaamde kiepkerels (marskramers) of de mensen met de scharensliep. De arbeiders bij de boeren, in veel gevallen grasmaaiers, werden bekend onder de naam hannekemaaiers. De handelsreizigers trokken van dorp naar dorp om te proberen geld te verdienen. Woonwagens bestonden aanvankelijk nog niet. Overnachten deed men bij boeren of in eenvoudige logementen. Een aantal succesvolle Duitse handelsreizigers begon met een winkel, zoals de familie Brenninkmeijer (C&A). Sommige woonwagenbewoners in Nederland hebben voorouders die van zigeuner families afstammen. Zigeuners komen van oorsprong uit India/Pakistan. Zo’n 1000 jaar geleden verliet daar voor het eerst een bevolkingsgroep hun geboortegrond en trok in westelijke richting, het begin van de geschiedenis van zigeuners. Velen van hen kwamen terecht in Europa. In de 15e eeuw schreef men in Nederland voor het eerst over zigeuners, die hier toen nog Egyptenaren of Heidenen genoemd werden. Rond 1870 kwam in ons land het woord ‘zigeuner’ in gebruik.

Woonwagens

Rond 1880 verschenen in Nederland de eerste woonwagens. Er waren aanvankelijk nog geen woonwagenkampen, reizigers mochten met hun toen nog primitieve woonwagens, gaan staan waar ze wilden. Omdat er steeds meer woonwagens in Nederland kwamen ontstond in 1918 de wet op de woonwagens en woonschepen. Door deze wet ontstonden de officiële woonwagenkampen. Reizigers in woonwagens mochten niet meer zo maar langs de kant van de weg staan, maar moesten naar zo’n officiële ‘standplaats voor woonwagens’. In 1968 kwam er een nieuwe woonwagenwet. Veel woonwagencentra werden vernieuwd. De standplaatsen van woonwagens op de centra werden voorzien van een unit waarin alle voorzieningen waren ondergebracht. (wc, douche enz.) De woonwagenwet is in 1998 officieel afgeschaft. Woonwagencentra zijn er in ons land nog steeds, maar de mensen die er wonen trekken niet meer rond met hun wagen. Een deel van de woonwagen bewoners in Drenthe is afkomstig van de voormalige handelsreizigers uit Duitsland.

Meer informatie

De kosten voor deze lezing zijn € 1,-  Kaarten zijn via deze link verkrijgbaar of via de balie van de bibliotheek. De lezing begint om 19:30 uur en zal rond 21:30 uur afgelopen zijn.